Er zijn maar weinig paneelluidsprekers in Nederland te koop, daarvan zijn de elektro-staten het meest prominent vertegenwoordigd, de magnetostaten zijn als merk nooit verder gekomen dan een Magnepan voor zover ik mij herinner. Jammer want een paneel heeft duidelijk zijn voordelen. Het Franse merk Diptyque heeft dat onderkend en levert sinds een paar jaar een magnetostaat voor in de huiskamer. Het membraan wordt daarin gecombineerd met een bandtweeter voor de hoge tonen. Visueel heeft een paneel het nadeel dat het groot is, veel groter dan een luidspreker met een conus, tegelijk veel ondieper. Een paneel moet een stuk van de achterwand staan en menigeen ervaart een paneel helaas als een sta-in-de-weg. Voor een paneelluidspreker moet je beschikken over een tolerante huisgenoot, een kamer en suite of een eigen luisterruimte zo is de algemene mening. Niet helemaal waar want bij mij paste de dp77 naadloos in het interieur en liet mij genieten van muziek.
Diptyque bestaat sinds 2001, het jaar waarin Gilles Douziech en Eric Poix samen een luidspreker ontwikkelden voor gebruik bij een kunsttentoonstelling. Douziech is de gestudeerde elektronicus en akoestiekman met een historie in het samenstellen van filters en diepgravend akoestisch onderzoek aan de universiteit van Toulouse, daarbij sinds zijn jeugd een liefhebber van muziek en hoogwaardige audio. Poix is de man om ideeën om te zetten in bruikbare panelen, mechanisch sterk en perfect afgewerkt. Vanuit de eerste panelen zijn zij samen verder gaan werken aan high-end luidsprekers waarvan er inmiddels een drietal beschikbaar zijn. Het modelnummer verwijst naar de hoogte van het paneel, dp77, dp140 en dp160. De laatste is de grootste en kan voorzien worden van actief laag, de dp77 is het kleinste model en dat staat voor mij. De dp77 is een magnetostaat, een paneel waarin een folie is gespannen. Op de folie zijn stroom geleidende banen aangebracht en het is opgehangen tussen magneten. Bij de Diptyque zijn dat bipolaire magneten voor een meer gecontroleerde en diepere basweergave. Door een wisselspanning aan te sluiten op de geleiders op de folie zal het paneel gaan bewegen en geluid voortbrengen. Een hoge voorspanning zoals bij een elektrostaat is niet nodig omdat de geleider op de folie geplakt zit. Het frame waarin de folie is gespannen moet sterk zijn, mag niet buigen, maar ook niet te dik worden waardoor het invloed gaat krijgen op de akoestische eigenschappen. Naast het membraan is bij de dp77 een ribbon tweeter geïntegreerd in de behuizing, zodat die optisch niet opvalt anders dan zichtbaar te zijn door de geperforeerde platen voor en achter de folie. De wisselfrequentie tussen paneel en tweeter zit op 1600 Hz met een helling van 6 dB/octaaf. De afmeting van het paneel bepaalt de laagste frequentie en dat is voor de dp77 50 Hz, oplopend tot 18 kHz. De dp77 meet 770 x 470 x 20 mm, de staanders waar het paneel in hangt maken hem 860 mm hoog. De nominale impedantie van de dp77 is 6 Ohm en hij heeft een rendement van 84 dB (al denk ik dat het rendement te optimistisch is gesteld). Belastbaarheid is 150 Watt en een versterker van meer dan 60 Watt is aanbevolen, waar ik mij zeker bij aansluit. Het paneel geeft naar zowel de voor- als de achterzijde geluid af, moet dus van de achterwand weggehouden worden, 50 tot 75 cm is in de praktijk voldoende. Door de akoestische kortsluiting aan de zijkanten ontstaan er daar geen nare reflecties van dichtbije muren of objecten, wat een groot voordeel van elke dipool is. De aansluiting is alleen geschikt voor banaanstekkers, liefst haaks omdat ze dicht bij de grond zitten en stugge, slecht te buigen kabel de bocht niet zal kunnen maken. Alle Diptyque luidsprekers worden volledig met de hand samengesteld. De CNC gefreesde houten delen, de gelaste metalen frames, de membranen en de filters maakt Diptyque zelf in Montauban, alleen het spuitwerk wordt lokaal uitbesteed. Tenslotte de prijs, een set dp77 luidsprekers komt op Ä 2.900,- per paar. Voordat ik het vergeet, tegen een geringe meerprijs kunt u elke afbeelding laten overzetten op een doek dat over het frontpaneel kan worden gespannen of de metalen roosters in tachtig verschillende RAL kleuren laten spuiten.
